Ο Στάθης Ψάλτης που αγάπησε η Ελλάδα

3309898

«Αγάπη μου τον ηθοποιό, μπορεί να τον μαθαίνει κανείς από την τηλεόραση, αλλά θα τον αγαπήσει από το Θέατρο! Έτσι και κάνεις τον κόσμο να φύγει από το σπίτι του, για να πληρώσει εισιτήριο και να έρθει να σε δει, και φύγει με χαμόγελο, τον έχεις κερδίσει…»

Ο Στάθης Ψάλτης μπορεί να έσβησε σαν σώμα την 21η Απριλίου, αλλά το έργο του, η μορφή του, οι ατάκες του, θα μείνουν γιατί κατάφερε κάτι μοναδικό: Παρ’ όλο που υπήρξε σε μια εποχή που η τηλεόραση έκανε την εμφάνισή της, κυριάρχησε και αποτέλεσε συνήθεια του κοινού, ο ίδιος δεν υπήρξε ποτέ «παιδί της τηλεόρασης». Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ πολέμησε με μανία, όπως και στην περίπτωση του Χάρρυ Κλυνν την όποια παρουσία του στους τηλεοπτικούς δέκτες, με αποτέλεσμα να επικρατήσει η άποψη πως ο «Ψάλτης είναι δύσκολος στην συνεργασία», ενώ αυτό δεν ίσχυσε ποτέ. Μάλιστα, ο Ψάλτης αποτέλεσε αιχμή του δόρατος για την εταιρεία «Γιώργος Καραγιάννης και Σία», τα σημερινά «Κάπα Στούντιος» δηλαδή, όπου πλέον αποτελούν έδρα αρκετών παραγωγών του ΑΝΤ1, με τις ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε, και που έκαναν τεράστιο σουξέ στην εποχή τους, ακόμα και όταν αυτές μεταφέρθηκαν στο τότε δημοφιλές φορμά του VHS, το βίντεο δηλαδή.

Ο ίδιος μόνο σε τέσσερις τέτοιες ταινίες κατευθείαν σε VHS έπαιξε: Στο «Και πετάει, και πηδάει», αυτό που σήμερα ξέρουμε ως «Ακαταμάχητος πιλότος», σε σενάριο Μέλπως Ζαρόκωστα, στο «Οι κυβερνήσεις πέφτουνε… αλλά ο ΨΑΛΤΗΣ μένει» σε σενάριο Γιώργου Μυλωνά, και τα δύο σε σκηνοθεσία Γιάννη Χαρτοματζίδη, στον «Εραστή» σε σενάριο Κώστα Καραγιάννη – Νίκου Επιτροπάκη και στο «Εραστής από κούνια» του Δήμου Λεβιθόπουλου, σε διασκευή Καραγιάννη – Επιτροπάκη, και τα δύο σε σκηνοθεσία Κώστα Καραγιάννη.

Ο Ψάλτης συνεργάστηκε κινηματογραφικά και τηλεοπτικά, πέρα από τους προαναφερθέντες, με τους οποίους είχε και πολύ καλή προσωπική σχέση, με τον Όμηρο Ευστρατιάδη, στην ίσως ακριβότερη ταινία που έκανε με τον Γιώργο Καραγιάννη, τον «Καβαλάρη των F.M. Stereo», πάλι σε σενάριο Γιώργου Μυλωνά, με τον Ερρίκο Θαλασσινό, και με τον άνθρωπο που άνετα μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο άνθρωπος που τον έκανε ευρέως γνωστό μέσα από το «Βασικά Καλησπέρα σας», τον Γιάννη Δαλιανίδη.

Δεύτερη ταινία σε εισιτήρια πίσω από το «Αλαλούμ» των Αποστολίδη- Σμαραγδή -Τυπάλδου με τον Χάρρυ Κλυνν, το «Βασικά Καλησπέρα σας» αποτέλεσε σταθμό, καθώς η μόνη γνωστή πρωταγωνίστρια της ταινίας εκείνης ήταν… η Ρένα Παγκράτη, γνωστή από το  τηλεοπτικό «Λούνα Παρκ». Ο Ψάλτης, στις προηγούμενες τηλεοπτικές του παρουσίες είχε παίξει στον «Έμπορο των Εθνών», του Παπαδιαμάντη σε σκηνοθεσία Κώστα Φέρρη, και σε μία από τις καλύτερες σειρές που προβλήθηκαν ποτέ, τον «Συμβολαιογράφο», του Αλέξανδρου Ραγκαβή, σε διασκευή και σκηνοθεσία Γιώργου Μιχαηλίδη, με ένα all-star cast, στα πολύ καλά τους: Γιάννης Φέρτης, Μιμή Ντενίση, Σταύρος Ξενίδης, Δέσπω Διαμαντίδου, ο Βασίλης Διαμαντόπουλος στον ρόλο του συμβολαιογράφου, Αλμπέρτο Εσκενάζι ( ο μπαμπάς της Σάρα από το «Survivor»), Ανδρέας Φιλιππίδης, Σοφία Σπυράτου (ναι, η χορογράφος…), Σούλα Αθανασιάδου ( η γιαγιά των «Εγκλημάτων»), Δημήτρης Τζουμάκης, Γιώργος Δάνης, Μίρκα Παπακωνσταντίνου.

Μάλιστα στον «Συμβολαιογράφο», ο ρόλος του Μερκάτου, του βοηθού του Τάπα, δεν υπάρχει στο βιβλίο, και δημιουργήθηκε από τον Μιχαηλίδη, προκειμένου σεναριακά να υπάρχει αντίστιξη με τον ρόλο του Βασίλη Διαμαντόπουλου, και τους ρόλους των Φέρτη – Ντενίση.

psaltis4_474_355

«Εγώ είμαι ένας γραφιάς. Γεννήθηκα μέσα στην φτώχεια…»

( «Ο Συμβολαιογράφος»)

Το πέρασμά του από τις «Φανταρίνες» του Ντίμη Δαδήρα, είναι επίσης χαρακτηριστικό, στο ρόλο του καραβανά που εξηγεί πως θα γίνει η έκρηξη της χειροβομβίδας.

fantarines

Σαφώς μετά το «Βασικά καλησπέρα σας», ο Ψάλτης άρχισε να ανεβαίνει στην αποδοχή του κόσμου, ενώ η παρουσία του στο Δελφινάριο το 1983 ήταν η πρώτη μεγάλη είσοδός του στην χορεία των σπουδαίων κωμικών. Η παράσταση «Μας πρήξανε τα ούμπαλα», με τον Θανάση Βέγγο, την Ρένα Βλαχοπούλου, τον Φώτη Μεταξόπουλο, τον Πάνο, και τον Γιάννη Μιχαλόπουλο και τον Μιχάλη Μόσιο, ήταν το σουξέ του καλοκαιριού, το 1983.

Εκεί ήταν περίπου που μπήκε στην ζωή του καθοριστικά η κόρη του Φιλοποίμενα Φίνου, η Καίτη:

kaiti_finou_athensbars

Παρόλο που υπήρξαν καλλιτεχνικό ζευγάρι τόσο στον κινηματογράφο, όσο και στο θέατρο δεν μείνανε πολύ μαζί. Βασικά υπήρχαν αρκετά on and off στην σχέση τους, καθώς και οι δύο, ειδικά ο Στάθης, κατά την Καίτη, κοιτούσε αλλού, όπως έχει πει στην συνέντευξή της στην Ναταλία Γερμανού, στην εκπομπή: «Μη χανόμαστε».

Ο Ψάλτης θεατρικά πέρα από τις επιθεωρήσεις είχε παίξει έργα των Κώστα Παπαπέτρου ( «Ένας αλλά λέων», «Ξενοδοχείο Καστρί», «Ο κουρέας της Ρηγίλλης», «Αγαπάς την… Γελάδα; Απόδειξη»), έκανε τρομερή επιτυχία με την Μιμή Ντενίση στην «Θεοδώρα», στο πρώτο ανέβασμα του έργου, έπαιξε έργα των Λάκη Μιχαηλίδη, Νίκου Καμπάνη – Βύρωνα Μακρίδη, και τελευταία του εμφάνιση ήταν στο «Πάνθεον», στον «Ρωμαίο και την Ιουλιέτα» του Σαίξπηρ, όπου έπαιξε τον ρόλο της Παραμάνας. Είχε τα κότσια να παίξει επίσης Γκόγκολ («Το ημερολόγιο ενός τρελού»), Καμύ και Αριστοφάνη.

Ο Μάνος Κατράκης τον θεωρούσε πολύ μεγάλο ταλέντο, αυτοφυές, χείμμαρο σωστό. Το σύστημα των ατάλαντων και των δήθεν τον είχε μονίμως στην «απ’ έξω», χωρίς αυτός από ένα σημείο και μετά να νοιάζεται και πολύ. Όπως ο Σωτήρης Μουστάκας, ο Ψάλτης ενοχλούσε. Με αυτά που έλεγε, με το ρεύμα που είχε. Δεν είχε ποτέ την ανάγκη σαχλοσεναρίων προκειμένου να διατηρηθεί στην επικαιρότητα. Αντιθέτως η παρουσία του και το εκτόπισμά του ήταν πάντα δυνατό. Πάντα επιβαλλόταν στην σκηνή. Έπαιζε με τον κόσμο. Γινόταν ένα μαζί του. Και στο τέλος, κάθιδρος έκανε μια υπόκλιση τόσο αληθινή, τόσο γνήσια, που το μόνο που έκανε ο κόσμος ήταν να τον χειροκροτεί. Και έφευγε από το θέατρο γεμάτος από την σφραγίδα του. «Είδα τον Ψάλτη. Γέλασα». Αυτό του αρκούσε. Και αυτό είναι που θα λείψει περισσότερο από όλους μας. Η αυθεντικότητα ενός ανθρώπου, η γνησιότητα ενός ταλέντου που όμοιό του σπάνια έχει δει το ελληνικό θέατρο, και σπάνια επίσης έχει πολεμηθεί τόσο πολύ από μικρούς και τιποτένιους ανθρώπους.

Δ. Παπαδόπουλος