Μαριονέτα: Η ζωή της κρέμεται από μερικές κλωστές.

στις

Τζεπέτο: Τι ωραίο κομμάτι ξύλου! Πολύ όμορφο! Θα φτιάξω μια μαριονέτα… σαν αυτές που είδα στο θέατρο… να χορεύει και να κάνει φιγούρες με καλούς τρόπους και πάνω απ΄ όλα… να είναι υπάκουη. Ωραία! Ας πιάσουμε δουλειά. Έλα εδώ. Θα είσαι το αποκούμπι μου σαν θα γεράσω. Μα, κοίτα τι όμορφος που γίνεται! Σαν να φτιάχνεται μόνη της… πολύ εύκολα… Δεν πιστεύω να σε πονάω; Τι ωραία μεγάλα μάτια… και μαύρα μαλλιά… και ένα στοματάκι, ναι, και μια γλωσσίτσα!

Μαριονέτα: Μπαμπακούλη, να βάλω τον σκούφο σου;

Τζεπέτο: Κάνε ησυχία σε παρακαλώ! Με μπερδεύεις!

Τζεπέτο: Πώς να σε φωνάζω;

Πινόκιο: Ένα ωραίο βρες!

Τζεπέτο: Θα σε φωνάζω… Πινόκιο!

Κάρλο Λορεντσίνι(Carlo Lorenzini)

Η Μαριονέτα κουβαλάει στην πλάτη της τη δική της ιστορία. Η τέχνη της γεννήθηκε στην Ελλάδα, περίπου τον 5ο αι. π.Χ. με την ονομασία «ΑγάλματαΝευρόσπαστα» (σπαστά νεύρα).

 Επιφανείς φιλόσοφοι, όπως ο Πλάτων κάνουν συχνές περιγραφές για τις μαριονέτες και τον τρόπο που κινούνταν χρησιμοποιώντας τη λέξη ΄΄νευρόσπαστον΄΄, συνώνυμη της λατινικής λέξης marionette. Συγκεκριμένα στο έργο του «Οι Νόμοι» κάνει αναφορά στις μαριονέτες : «Ας υποθέσουμε ότι ο καθένας από εμάς είναι ένα «νευρόσπαστο» (κινούμενη φιγούρα) που βρίσκεται στα χέρια των Θεών για τη δική τους διασκέδαση ή επειδή είχαν ένα σοβαρό σκοπό για μας για τον οποίο δε γνωρίζουμε τίποτα. Οι παρορμήσεις που μας κινούν μοιάζουν με κλωστές που τις τραβούν οι θεοί από διάφορες κατευθύνσεις …»

Οι Ελληνικές Μαριονέτες κατασκευάζονταν από τερακότα (ψημένο χώμα – πηλός), κερί, ελεφαντόδοντο ή ξύλο. Οι εξαιρετικές κατασκευές ήταν από ασήμι.

Υπάρχουν στοιχεία ότι αναπτύχθηκε, πλην τις αρχαίας Ελλάδας, στην Αίγυπτο, στην Ινδία, στην Άπω Ανατολή, στη Ρώμη και αργότερα σε όλη την Ευρώπη. Ο κύριος ρόλος τους ήταν θρησκευτικός. Με τις αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν σε τάφους της Αίγυπτου, βρέθηκαν μικρά κινούμενα αγαλματάκια που τα χρησιμοποιούσαν σε θρησκευτικές τελετές. Σε τάφο μιας Αιγύπτιας ιέρειας, βρέθηκαν, σε ένα κουτί, μικρές φιγούρες, που με ένα κατάλληλο μηχανισμό, από λεπτά σχοινιά, απορούσαν να κινηθούν μπρος και  πίσω.

Στην Ευρώπη το είδος του κουκλοθέατρου εμφανίζεται το 13° και 14° αιώνα. Το κουκλοθέατρο αυτό είχε διάφορες παραλλαγές, όπως κουκλοθέατρο με τα χέρια μέσα στο κεφάλι της κούκλας, μαριονέτες που παίζονται με κλωστές και παίκτης βρίσκεται σε υψηλότερο επίπεδο από την κούκλα που κινεί, άλλο είδος που παίζεται με ραβδία ή σίδερα που στερεώνονται στο κεφάλι της κούκλας.

 Κατά το Μεσαίωνα, οι κούκλες χρησιμοποιούνται στις αναπαραστάσεις της Γέννησης και των Παθών του Χριστού.

 Τις μαριονέτες στο Παρίσι τις φέρνουν Θίασοι από την Ιταλία. Δίνουν παραστάσεις με μεγάλη επιτυχία και συντελούν στο να οριστικοποιηθεί η ονομασία «μαριονέτες» στο θέαμα που παρουσίαζαν από την αντίστοιχη ονομασία της μικρής κούκλας που έπαιζε τον ρόλο της Παναγίας («Μικρές Μαρίες», «Μικρές Μαντόνες», «Petites Maries», «Marionettes» ).

Λίγο νωρίτερα από το 1600 οι παραστάσεις έλαβαν χώρα σε όλη την Αγγλία σε πανηγύρια και σε πύργους ευγενών. Λέγεται μάλιστα πως ο Σαίξπηρ έχει ενθουσιαστεί τόσο που έβαλε τον Άμλετ να εκφράσει την επιθυμία του να παρουσιάσει θέατρο Μαριονέτας. 

 Στο τελευταίο τέταρτο του 17ου αι. συναντάται στη Γαλλία , με παράσταση στη βασιλική αυλή. Η πρόοδος του προξένησε φθόνο μεταξύ των ηθοποιών του ζωντανού θεάτρου και έτσι τα θέατρα Μαριονέτας  μεταφέρονται στην Αυστρία, Γερμανία και αργότερα σε όλη την Ευρώπη…

Η μαριονέτα έχει ανάγκη από λεπτούς χειρισμούς. Αν τραβήξεις τα νήματα της λίγο πιο δυνατά απ’ όσο πρέπει, θα πετάξει. Αν τα αφήσεις χαλαρά, θα καταρρεύσει. Για τους μαριονετίστες ή κουκλοπαίκτες η μαριονέτα δεν είναι απλά μια κούκλα. «Η γέννηση κουκλών είναι κι αυτή μια γέννα και προσωπικά τη βλέπω και σαν μια προετοιμασία της γέννησης πραγματικών παιδιών, με την έννοια ότι αυτό που σε κινεί ή ο σκοπός της γέννησης μιας κούκλας είναι (όπως και στην περίπτωση των πραγματικών παιδιών), αυτή η κούκλα να ζήσει. Το να ζήσει δεν σημαίνει απλά να υλοποιηθεί, πρέπει να εξασφαλίσεις ένα περιβάλλον γι΄ αυτήν, να δημιουργήσεις έναν κόσμο μέσα στον οποίο να μπορεί να ζήσει πραγματικά και αυτός ο κόσμος και η ίδια, η κούκλα σαν οντότητα, έχει πάρα πολλές απαιτήσεις, όπως και ένα παιδί υποθέτω. Πρώτα από όλα πρέπει να γεννηθεί ο κόσμος μέσα στον οποίο θα ζήσει, και για τον οποίο φτιάχνεται, και μάλλον την κούκλα την βλέπω σαν αφορμή για να υπάρξει αυτός ο κόσμος παρά ο κόσμος για να υπάρξει αυτή η κούκλα »,όπως αναφέρει ο κουκλοπαίκτης,  Σ. Μαρκόπουλος.

Η Μαριονέτα στο κουκλοθέατρο έχει πολύπλευρη λειτουργία. Είναι άλλωστε το πρώτο θέατρο των παιδιών. Βοηθάει το μικρό παιδί στην σωματική, ψυχοσυναισθηματική, αισθητική και κοινωνική του ανάπτυξη. Η κούκλα, το παραμύθι και οι λειτουργίες του θεάτρου συντελούν ώστε το παιδί να βιώνει τους χώρους του φανταστικού, του συμβολικού και του πραγματικού. να εκφράσουν τον εσωτερικό τους κόσμο: τις αγωνίες, τους φόβους τους και τις επιθυμίες τους. Επίσης καλλιεργεί τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού, πλουτίζοντας το λεξιλόγιό του και κατ’επέκταση την ευστροφία του.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν την προσοχή που θα πρέπει να δοθεί  πέραν από την επιλογή κειμένου και τον σκηνικό χώρο του θεάτρου, στο ντύσιμο και στο μακιγιάζ μιας Μαριονέτας καθώς δεν αλλάζει έκφραση.

 Κυριολεκτικά λοιπόν, έχει ανάγκη από κάποιον να της «κινεί τα νήματα». Είναι τόσο εύθραυστη που η χρήση της φωνής μας και ο τρόπος που την κινούμε «της δίνει πνοή, την εμψυχώνει».

Κατερίνα Γεωργιάδου

Πηγή:

http://www.marionette.gr/history.php

http://ir.lib.uth.gr/bitstream/handle/11615/13715/P0013715.pdf?sequence=1&isAllowed=y

http://etoyshopgr.blogspot.gr/p/blog-page_8195.html

 

 

Advertisements