«Ψωμί, παιδεία, ελευθερία»

psomi_paideia.jpg

21 Απριλίου 1967 και η Ελλάδα βρίσκεται υπό καθεστώς δικτατορίας ύστερα από το γνωστό πραξικόπημα. Τίποτα δεν είναι όπως παλιά, καμία ελευθερία δεν είναι δεδομένη και τα πιο βασικά γίνονται ζητούμενα. Επικεφαλής αυτής της δικτατορικής διακυβέρνησης ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο οποίος μετριάζει ως ένα βαθμό το καθεστώς αυτό, αποφυλακίζοντας πολιτικούς και δίνει μερική άρση στο καθεστώς της λογοκρισίας. Οι νέοι δεν αντέχουν την τραγικότητα της κατάστασης και αποφασίζουν με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο να αντισταθούν και να δείξουν τον επαναστατικό τους χαρακτήρα.

Από τις 14 Νοέμβρη μέχρι και τις 17, οι φοιτητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου αποφασίζουν αποχή από τα μαθήματα και οργάνωση συλλαλητηρίων και εξεγέρσεων που κράτησαν σχεδόν τέσσερις ημέρες.

Τα συνθήματα πολλά μα αυτό που ξεχωρίζει, το φημισμένο » Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία». Τη μέρα της 17 Νοέμβρη, η κυβέρνηση αποφασίζει απεγκλωβισμό των φοιτητών και διάλυση μέσω της βίας. Ομάδες αστυνομικών και τρία άρματα κατευθύνονται προς την γειτονική εκείνη περιοχή και ένα από αυτά, κατεδαφίζει την κεντρική πύλη. Ο σταθμός που εξέπεμπε μέσα από το Πολυτεχνείο έκανε έκκληση στους ένοπλους στρατιωτικούς να χειριστούν το όλο θέμα με ηρεμία και να μην υπακούσουν πιστά στις εντολές που τους δόθηκαν. Όσοι απέμειναν οδηγήθηκαν χωρίς βία έξω, μερικοί ξυλοκοπήθηκαν από τους ενόπλους, άλλοι βρήκαν καταφύγιο σε γειτονικές πολυκατοικίες και όσοι παρέμειναν μέσα για χάρη του ραδιοφωνικού σταθμού , συνελήφθησαν.

Το σύνθημα αυτό, που κυμάτιζε πάνω στα άσπρα πανό, δεν είναι καθόλου εύκολο να ξεχαστεί. Γιατί;

Ή μήπως κάποιος το που μπορεί να απαντήσει πως γιορτάζουμε το »ΟΧΙ» της 28ης, θα απαντήσει έτσι απλά στην ερώτηση γιατί γιορτάζουμε τη μέρα αυτή της 17 Νοέμβρη;

Η απάντηση πρέπει να έρθει μέσω της πείρας και της κοινωνικής ζωής που ζει ο καθένας ξεχωριστά. Αναρωτήθηκε κανείς, τι μπορεί να σημαίνουν αυτές οι τρείς λέξεις;

Για τον καθένα, είναι κάτι ξεχωριστό, αλλά σαν  προσωπική ανάλυση, το ξεκάθαρο νόημα είναι το εξής.

ΨΩΜΙ...Το μυαλό του καθενός πάει στο τρόφιμο. Όμως τι χρειάζεται για να αποκτηθεί το ψωμί και κάθε ψωμί; Χρειάζεται χρήμα, εργασία και αν λάβουμε υπόψιν τους περιορισμούς που επικρατούσαν, ποιός δεν θα θελε να φύγει. να ξενιτευτεί για ένα καλύτερο μέλλον. Ένα όνειρο απατηλό που δεν θα το ζήσεις, αυτό σήμαινε το ψωμί.

Παιδεία…Κάκιστη παιδεία, λογοκρισία ακόμα και στη διδασκαλία, δικτατορικές φοιτητικές εκλογές, χωρίς καμία ελευθερία. Εκπαίδευση και  αναζήτηση εργασίας  γινόταν με βάση πολιτικές σκοπιμότητες και προτιμήσεις. Εκπαίδευση και χούντα δεν πάνε μαζί, το σχολείο και το Πανεπιστήμιο, πρέπει να καλλιεργούν τα δημοκρατικά ιδεώδη και την ατομική ελευθερία του καθενός, γεγονός που αντικαταστάθηκε από ένα σύστημα ελεγχόμενο και παντελώς μαζικό.

Ελευθερία…Για ποια ελευθερία να μιλήσουμε για εκείνη τη εποχή; Μήπως όσες ήταν βαπτισμένες έτσι, να ήταν οι μοναδικές. Λογοκρισία, έλεγχος Τύπου (μην τύχει και γραφούν δημοκρατικά μηνύματα), απαγόρευση φοιτητικών εκλογών  (κάτι εξαιρετικά δημοκρατικό) και η παραβίαση τους, η εξορία. Ένας άνθρωπος που δεν θα μπορέσει να αναδείξει τα ιδεώδη του, να υπερασπιστεί το συμφέρον του και να διαβάσει σε μία εφημερίδα πολιτικές απόψεις αντικρουόμενες για να αποφασίσει, γιατί να λέγεται άνθρωπος και όχι άβουλο όν;

Αυτό δεν άντεξαν οι φοιτητές. Ξέσπασαν και επαναστάτησαν.

Μα η κατάσταση αυτή είναι εντελώς ξεπερασμένη;

Θα θυμόμαστε μέσω της ιστορίας, τη χούντα σαν κάτι που έχει τελειώσει;

Είμαστε καθαροί με τη δική μας συνείδηση; Όχι!

Χιλιάδες Έλληνες, καθημερινά,  παίρνουν τη μεγάλη απόφαση να αναζητήσουν μια καλύτερη τύχη σε κάποια άλλη χώρα, μιας και εδώ δεν τους δίνεται η ευκαιρία να αναδείξουν το ταλέντο τους. Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ψωμί, όταν μας λείπει ρεύμα, νερό ακόμα και σπίτι.

Στην παιδεία, ίσως τα πράγματα να κατευνάζουν την κατάσταση αλλά εμπλέκονται άλλα θέματα.  Θρησκευτικές και εθνικιστικά. Θέματα άλυτα .

Τέλος, η ελευθερία είναι και αυτό ζητούμενο στην εποχή μας. Ρατσισμός για το διαφορετικό, φασισμός στις απόψεις του άλλου, κιτρινισμός του Τύπου, κλείσιμο καναλιών και απολύσεις χιλιάδων εργαζομένων, δημαγωγία, λαϊκισμός, βία στις διαδηλώσεις συνθέτουν το παζλ της ελληνικής δημοκρατίας.
Και το ερώτημα είναι το εξής, ποια είναι η διαφορά των ζητούμενων αυτών εκείνη την περίοδο με αυτή τώρα; Αν διαδηλώσουμε και εμείς ως φοιτητές, θα ακουστούμε;

Αν αλλάξουμε την ψήφο μας θα ακουστούμε; Μήπως να πολεμήσουμε όλοι μαζί για κάτι τέτοιο;Οι κυβερνήσεις έχουν τοποθετηθεί δεξιά, αριστερά, κέντρο, ακροδεξιά, πράγμα που κάνουμε και εμείς, αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία. Αν έχεις την παραμικρή αμφιβολία για το καθετί, πες το, κυνήγησε το, ακολούθησε τα πιστεύω σου και ας καείς. Άλλαξε πρώτα εσένα, απέκτησε όσα θες με σκληρή δουλειά και ίσως κάπου κάποτε,  να αποτελείς εσύ ένα πρότυπο, χωρίς κατεύθυνση.Μα πάντα ο καθένας ξεχωριστά και όλοι μαζί να παλεύουμε για το ψωμί, την παιδεία μας και την ελευθερία.

Το Πολυτεχνείο αποτελεί μια πολιτική και ιστορική κατάσταση αρκετά διφορούμενη. Ο καθένας το διαβάζει και το μεταφράζει με διαφορετικό τρόπο. Ανεξάρτητα από τις όποιες πολιτικές του προεκτάσεις, το Πολυτεχνείο άφησε ένα μήνυμα πανανθρώπινο. Ας το ενστερνιστούμε και ας το πραγματώσουμε.

Νικόλας Πεταλίδης

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CE%BE%CE%AD%CE%B3%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%B7_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%A0%CE%BF%CE%BB%CF%85%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CE%BF%CF%85
http://www.protagon.gr/epikairotita/ellada/pswmi-paideia-eleftheria-29267000000

Advertisements