Μαρίκα Κοτοπούλη: η μούσα του θεάτρου

στις

marika-standing

Παιδί ηθοποιών, πανέξυπνη γυναίκα, παθιασμένοι έρωτες, λάτρης του χιούμορ, αλλά κυρίως πηγαίο ταλέντο, είναι μερικές από τις φράσεις που σχετίζονται με το βίο και την πολιτεία της εθνικής Μαρίκας, της ηθοποιού Κοτοπούλη.

Το Μάιο του 1887 γεννήθηκε η κόρη των ηθοποιών Δημήτρη και Ελένης Κοτοπούλη. Σε βρεφική ηλικία ακόμα έπαιξε στον Αμαξηλάτη των Άλπεων, έργο που ανέβασε ο θίασος των γονιών της. Ως παιδί εμφανίστηκε και πάλι σε θεατρικές παραστάσεις, όχι μόνο εντός των τειχών, αλλά και στην επαρχία. Ήδη από την εφηβική της ηλικία είχε εισπράξει διθυραμβικά σχόλια από κριτικούς της εποχής, όπως ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και ο Κωνσταντίνος Χρηστομάνος, οι οποίοι υμνούσαν τις ικανότητες της ιδιαίτερα στην τραγωδία.

Στην ηλικία των 15 ετών προσλαμβάνεται στη Νέα Σκηνή, αλλά σύντομα αποχωρεί για να ενταχθεί στο Βασιλικό Θέατρο Αθηνών. Εκεί διαπρέπει με πλήθος ρόλων, όμως ξεχωριστή στιγμή αποτελούν τα Ορεστειακά. Το Νοέμβριο του 1903 ανεβαίνει η τραγωδία Ορέστεια, μεταφρασμένη στη δημοτική. Εκεί η ερμηνεία της Κοτοπούλη καθηλώνει και η νεαρή ηθοποιός χαρακτηρίζεται ως ηθοποιός του μέλλοντος. Όμως πέρα από  αυτό, η παράσταση μένει στην ιστορία για τα δραματικά, αιματηρά γεγονότα που ξέσπασαν ως αποτέλεσμα της σύγκρουσης υποστηρικτών της δημοτικής με εκείνους της καθαρεύουσας.

Το 1908 η Κοτοπούλη ιδρύει το δικό της θίασο με τον κωμικό Κωνσταντίνο Σαγιώρ. Ανεβάζουν επιτυχημένες παραστάσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό. Σταθμός των τελευταίων αποτελεί και η Κωνσταντινούπολη, όπου γνωρίζει τον πολιτικό Ίωνα Δραγούμη, με τον οποίο σχετίστηκε ως τη δολοφονία του, το 1920 από βενιζελικούς.

Το 1911 ιδρύει νέο θίασο σε συνεργασία με τον Ιωάννη Παπαϊωάννου και ανεβάζουν μαζί πλήθος παραστάσεων που σημειώνουν μεγάλη επιτυχία.

Τιμητικές διακρίσεις που έλαβε η Μαρίκα Κοτοπούλη ήταν ο Χρυσός Σταυρός του Γεωργίου Α’ (1921) και το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών (1923). Την επόμενη χρονιά, 1924, παντρεύεται τον επιχειρηματία Γιώργο Χέλμη, με τον οποίο έζησε ως το τέλος της ζωής της το 1954.

Πέρα από το ενδιαφέρον που παρουσιάζει η Κοτοπούλη ως ηθοποιός, και ιδιαίτερα τραγωδός, αξίζει να αναφερθεί πως επρόκειτο για μια πανέξυπνη γυναίκα, που εκτιμούσε το χιούμορ και την ευθύτητα. Θα αποτελούσε παράλειψη να μη γίνει μια σύντομη αναφορά σε περιστατικά με πρωταγωνίστρια την ίδια, που φωτίζουν πτυχές του χαρακτήρα και του ήθους της, αλλά και το άκαμπτο των απόψεών της.

Σχετικά με την εκτίμηση που έτρεφε στους ευθείς και με χιούμορ ανθρώπους, η Κοτοπούλη κάποτε γνώρισε το δημοσιογράφο Νίκο Νικολαΐδη και σχολίασε για το επάγγελμά του «κάτι τρέχει στα γύφτικα». Όταν εκείνος απάντησε με τον ίδιο τρόπο για εκείνη, τον έκανε επιστήθιο φίλο της.

Όσον αφορά στη σταθερότητα των απόψεών της, δε δίστασε να διώξει τον Ελευθέριο Βενιζέλο από το καμαρίνι της επειδή οι πολιτικές της πεποιθήσεις ήταν αντίθετες με του τότε πρωθυπουργού. Ωστόσο, παρότι ανήκε πολιτικά στη Δεξιά και υποστήριζε το θεσμό της βασιλείας, κατά την κατοχή βοήθησε πολλούς αριστερούς συναδέλφους της που διώκονταν για την αντιστασιακή τους δράση.

Τέλος, αξίζει να αναφερθούμε και σε μια σπάνια γραπτή συνέντευξή της, όπου απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις του δημοσιογράφου με χιούμορ, χωρίς να δίνει καμία ουσιαστική απάντηση. Χαρακτηριστικά, στην ερώτηση Ποιός αστήρ του κινηματογράφου της αρέσει απαντά «Ο ήλιος του Ιουλίου», ενώ στην ερώτηση αν είναι προληπτική λέει με χιούμορ πως όταν βλέπει άδειο το θέατρό της υποπτεύεται πως κάτι κακό συμβαίνει. 

Συνοπτικά, θα λέγαμε πως η Μαρίκα Κοτοπούλη έμεινε στην ιστορία της ελληνικής τέχνης για το αστείρευτο υποκριτικό της ταλέντο, ήταν όμως παράλληλα ένας πολυσχιδής άνθρωπος που άφησε το στίγμα της σε όσους είχαν την τύχη να τη γνωρίσουν ή να συνεργαστούν μαζί της.

«Το θέατρο είναι θρησκεία, καρδιά μου» είπε κάποτε στην αγαπημένη μαθήτριά της, Έλλη Λαμπέτη. Και πράγματι, αγάπησε τη δουλειά της με πάθος, όμως και το θέατρο την αγάπησε εξίσου. Άνευ όρων.

Ειρήνη Μαρκιανού

Πηγές:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%BA%CE%B1_%CE%9A%CE%BF%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B7

http://www.spirospero.gr/index.php/politismos/70045-i-marika-kotopoyli-se-mia-spania-synentefksi-video

https://www.sansimera.gr/biographies/1614

http://m.imdb.com/name/nm0483368/quotes

Advertisements